Theodore Grammatas

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Η οριοθέτηση και διάκριση των ειδών, η κατηγοριοποίηση και ο προσδιορισμός τους με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια, μπορεί να αποτελούν απαράβατους όρους και συνθήκες sine quae non για την όποια μεθοδολογία και επιστημολογία της γνώσης. Η πραγματικότητα όμως συχνά είναι διαφορετική και άλλοτε υπερβαίνει, άλλοτε διαφεύγει τη λογική ταξινομία, που τελικά μόνο πλασματική και διαχειριστική αξία αποδεικνύεται ότι διαθέτει.

«Εμείς είμαστε ο Άμλετ», William Hazlitt, 1818

Ο Άμλετ* του Ανδρέα Φλουράκη, ελεύθερη διασκευή στο ομώνυμο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, παρουσιάστηκε στο θέατρο ΕΛ-ΕΡ με συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, του ΔΗΠΕΘΕ Σερρών και της Anima Τheater, σε σκηνοθεσία Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη.

Πέντε η ώρα που βραδιάζει.

Πέντε ακριβώς την ώρα που βραδιάζει

φέρνει ένα αγόρι το νεκροσέντονο.

Πέντε η ώρα που βραδιάζει.

Έτοιμος και ο κουβάς με τον ασβέστη.

Πέντε η ώρα που βραδιάζει

Θάνατος τ’ άλλα, θάνατος μονάχα.

Πέντε η ώρα που βραδιάζει.

Αυτοί είναι οι πρώτοι στίχοι από  την ποιητική σύνθεση Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας, που έγραψε ο Λόρκα στη μνήμη  του ομώνυμου φίλου του ταυρομάχου, που σκοτώθηκε σε ταυρομαχία το 1934, αποτελώντας ταυτόχρονα ένα θρηνητικό άσμα και ένα απαύγασμα της έννοιας του ΄΄ντουέντε΄΄, που χαρακτηρίζει την ισπανική ψυχή ,αλλά και το ποιητικό και θεατρικό έργο του Ανδαλουσιανού συγγραφέα.

Κοινωνική πραγματικότητα και σκηνικός λόγος. Η ανάδυση και ανάδειξη του γυναικείου προσώπου στο θέατρο στο τέλος του 19ου αιώνα. Ίψεν, Τσέχωφ,  Στρίντμπεργκ (Αθήνα , 24-25 Απριλίου 2026)                                              

                                                      ΠΡΩΤΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Η βιομηχανική επανάσταση στα μέσα του 19ου αιώνα αποτέλεσε ορόσημο για την αλλαγή στην πορεία του παγκόσμιου πολιτισμού. Η κοινωνία, η οικονομία, η σκέψη, η Τέχνη, δεν θα είναι πια ίδιες μετά από όσα προέκυψαν από αυτήν. Το θέατρο, ευαίσθητος δέκτης των κοινωνικών και ιστορικών δεδομένων, από την πρώτη στιγμή, στρατεύεται στην απόδοση και μορφοποίηση της νέας πραγματικότητας, μέσα από εμβληματικές παραστάσεις, πρόσωπα και έργα, τα οποία από τότε σηματοδοτούν την πορεία του.  Αντιπροσωπευτικό προϊόν αυτών των αλλαγών αποτελεί  η ανάδυση και βαθμιαία καταξίωση του προσώπου της γυναίκας, που για πρώτη φορά βγαίνει από το παρασκήνιο και το περιθώριο, που ήταν καταδικασμένη μέχρι τότε, και γίνεται πρωταγωνίστρια στο θέατρο και στην ίδια τη ζωή.

Η αρχαία ελληνική τραγωδία αποτελεί μοναδικό πολιτισμικό προϊόν, όχι μόνο για τα θέματα που πραγματεύεται, ούτε για το είδος και το μέγεθος των συγκρούσεων που παρουσιάζει, ούτε (τέλος) για την αντιπαράθεση του φυσικού στον μεταφυσικό κόσμο, με την προσωποποιημένη ή απρόσωπη μορφοποίησή των αντιθέσεων που εικονοποιεί[1]. Στα έργα της επισημαίνονται ποικίλες αξίες αλλά και αντιθετικά ζεύγματα εννοιών όπως: νομιμότητα vs παρανομία, ελευθερία vs σκλαβιά, δικαιοσύνη vs κατάχρηση εξουσίας, γυναικεία καταπίεση vs γυναικεία χειραφέτηση, τα οποία προκαλούν διλήμματα και απαιτούν απαντήσεις από τους ήρωες. Οι αξίες αυτές χαρακτηρίζονται ως υπαρξιακές και θεμελιώδεις για την ανθρώπινη σκέψη, ενώ  συνεχίζουν να αποτελούν ζητούμενα σε παγκόσμια κλίμακα, χωρίς καθόλου να θεωρούνται κεκτημένες.